Aronia – owoc, który zasługuje na miano superfood
Superfoods to żywność, głównie pochodzenia roślinnego, która oprócz walorów smakowych ma także olbrzymie zdolności do poprawiania stanu zdrowia spożywających ją osób. Krzewy aronii nie są może tak popularne jak na przykład maliny czy truskawki, ale zdecydowanie powinny częściej gościć w naszych sadach. Czym się charakteryzują te owoce?
Jak wygląda aronia?
Owoce aronii pochodzą z krzewu aronia melanocarpa, czyli czarnoowocowego, z rodziny różowatych. W stanie dzikim występuje najczęściej w regionach północnoamerykańskich. Można je także spotkać jako owoce uprawne, na przykład na plantacjach lub w lasach, również w Polsce. Nie ma specjalnych wymagań glebowych, tym bardziej jest rośliną atrakcyjną dla sadowników. Wiosną wspaniale kwitnie na biało, natomiast jesienią liście aronii przybierają pomarańczową, a potem ogniście czerwoną barwę – stąd też walor ozdobny tego krzewu. Owoce aronii zbierają się w charakterystyczne wiechy, zakończone drobnymi, czarnymi kuleczkami.
Jak smakuje aronia?
To owoc o bardzo cenionym smaku, ale i barwie. W smaku aronia jest dosyć cierpka, ale charakteryzuje się słodką, aromatyczną nutą, zbliżoną do owoców czarnego bzu. Miąższ aronii jest dosyć suchy, co w połączeniu z cierpkością sprawia, że nie jest zbyt chętnie jedzony na surowo, wręcz wysusza jamę ustną. To zasługa dużej ilości garbników – substancji chemicznych o właściwościach ochronnych, wiążących się z białkami występującymi w skórze. Chętnie pozyskuje się jednak pożywny, zdrowy sok z aronii, robi z niej nalewki, dżemy, marmolady, galaretki, a także wina. W przemyśle spożywczym aronię wykorzystuje się jako naturalny barwnik – po rozcieńczeniu w wodzie 100 razy, roztwór wciąż ma intensywnie różową barwę! Jest to zasługa dużej ilości barwników antocyjanowych.
Co można znaleźć w aronii?
Jest to owoc niskokaloryczny, ale zdecydowanie bardzo bogaty w składniki bioaktywne. Są to:
- Witaminy: głównie C i K, ale również A i E oraz kwas foliowy
- Błonnik, głównie w postaci pektyn
- Minerały: głównie mangan, żelazo, molibden i jod
- Przeciwutleniacze: kwas fenolowy, antocyjany, flawanole, kwas elagowy, mirycetyna
Aronia zawiera maksymalnie do 83% wody, więc nie jest specjalnie soczystym owocem. Świetnie nadaje się natomiast do suszenia i przygotowywania aromatycznych naparów z wysuszonych owoców. Tym, co sprawia, że aronia jest prawdziwym superfood, jest zawartość antocyjanów. Te barwniki mają kolor intensywnie czerwony, po utlenieniu dają barwę granatową, a samym owocom nadają koloru czarnego. To właśnie antocyjanom aronia zawdzięcza wiele ciekawych prozdrowotnych właściwości.
Dlaczego przeciwutleniacze w aronii są tak korzystne?
Badania wykazały, że antocyjany są grupą polifenoli o bardzo silnym wpływie na ludzki organizm. Mianowicie, chronią one komórki przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki tlenowe, wytwarzające się na skutek niewłaściwej diety, stresu czy palenia papierosów. Duże ilości wolnych rodników w organizmie, przeważające nad przeciwutleniaczami, prowadzą do chorób przewlekłych, takich jak rak czy miażdżyca, ponadto przyspieszają starzenie się organizmu. Dobre działanie wykazują również pozostałe przeciwutleniacze z grupy polifenoli znajdujące się w aronii. Systematyczne spożywanie produktów bogatych w te związki może zneutralizować działanie wolnych rodników, a tym samym wydłużyć życie i poprawić jego jakość poprzez zmniejszenie ryzyka zachorowania na ciężkie, śmiertelne choroby.
W jakich sytuacjach aronia może poprawić stan zdrowia?
Obniża ryzyko zachorowania na raka
Badania in vitro wykazały, że zaledwie 50 mg ekstraktu z aronii zmniejszyło wzrost komórek raka okrężnicy o 60% po 24 godzinach! To bardzo obiecujące i pozwala wierzyć, że aronia może nie tylko zapobiegać rakowi, ale również wspierać leczenie nowotworów!
Poprawia kondycję serca
Wykazano, że codzienna suplementacja 300 mg ekstraktu z aronii obniżyła poziom trójglicerydów, „złego” cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego w sposób istotny. Taka sama ilość wpływała też korzystnie na obniżenie ciśnienia krwi u osób badanych cierpiących na zespół metaboliczny.
Wspierają układ odpornościowy
Picie soku z aronii zimą to idealny sposób na to, by smacznie wspierać swoją naturalną odporność. Ekstrakt z aronii działa niszczycielsko na bakterie chorobotwórcze Escherichia coli oraz Bacillus cereus. Przez to zapobiegają infekcjom bakteryjnym. Dodatkowo hamują uwalnianie substancji prozapalnych, takich jak TNF-ɑ lub IL-6. Tym samym zapobiegają powstawaniu stanów zapalnych i leczą te istniejące. Kwas elagowy i mirycetyna obecne w soku z aronii mogą chronić przed wirusem grypy.
Czy warto spożywać aronię?
Soki, napary lub przetwory z aronii mogą być świetnym sposobem na uzupełnienie diety w wartościowe składniki odżywcze, ale również zapoczątkowanie swojej własnej walki z różnymi chorobami przewlekłymi. Postać, w której spożywa się aronię, czyli soki, nalewki czy dżemy, jest bardzo pożądana również przez rodziców, którzy dzięki temu mogą „przemycić” do diety swoich dzieci wiele cennych składników. Zarówno osoby zdrowe, jak i borykające się z rozmaitymi schorzeniami powinny pokochać aronię i o ile mają taką możliwość – sadzić ją w swoich ogrodach. Będzie ona dobrze rosła również na gorszych jakościowo glebach, a zapewni gospodarzowi doskonałe zdrowie!
Co jeszcze warto wiedzieć o aronii?
Garbniki nadają jej specyficznej cierpkości, którą nie każdy akceptuje. Dlatego aronię najlepiej zbierać tuż po pierwszych przymrozkach. Jeśli nie chcesz tyle czekać, lub Twoja aronia dojrzała na długo przed przymrozkami, po prostu zerwij ją i przed przetworzeniem wrzuć choćby na kilka godzin do zamrażalnika! Wtedy straci swoją cierpkość i pozostawi tylko to, co w niej najdoskonalsze – smak, barwę, aromat, no i cenne składniki!