Produkty lekkostrawne

Produkty lekkostrawne to takie, z którymi nasz żołądek i jelita po prostu lepiej sobie radzą i nie poświęcają dużo czasu, by je przetworzyć i wchłonąć z nich składniki odżywcze. Strawność nie ma nic wspólnego z kalorycznością, gęstością energetyczną czy wartością składników odżywczych, a raczej z zawartością tłuszczu i błonnika. Warto poznać produkty lekkostrawne, aby wiedzieć, jak się żywić gdy potrzebna będzie lekkostrawna dieta.

Czym jest dieta lekkostrawna i komu jest dedykowana?

Dieta lekkostrawna nazywana jest inaczej „ubogoresztkową”. Czyli taką, dzięki której w jelicie grubym nie pozostaje zbyt wiele niestrawionych resztek. Jest to specjalny rodzaj diety – miękkiej, delikatnej, raczej delikatnej w smaku. Zdecydowanie nie jest to ulubiona dieta pacjentów, ponieważ nie dostarcza zbyt wielu bodźców smakowych, a w wielu przypadkach również nie daje dużego wyzwania naszym zębom, które uwielbiają chrupanie i rozgryzanie.  To model żywienia opracowany głównie z myślą o osobach, które przeszły zabiegi operacyjne w obrębie jamy brzusznej, a także chorujących na różne przypadłości układu pokarmowego. W przypadku takich osób niewskazane jest pobudzanie motoryki jelit, aby w fizyczny sposób nie pracowały one zbyt intensywnie i miały czas, aby się zagoić. Podobnie jest z żołądkiem – przy diecie lekkostrawnej nie wydziela on wielu soków żołądkowych, przez co jego praca jest mniej intensywna i bardziej sprzyja regeneracji. Również woreczek żółciowy nie produkuje zbyt wiele żółci do emulgacji tłuszczów, więc i jego praca jest zdecydowanie ograniczona. 

Kto jeszcze nie powinien jeść ciężkostrawnie?

Taki model żywienia jest polecany także osobom, które mają problemy z chorobami zębów i przyzębia z uwagi na to, że lekkostrawna dieta zwykle ma też delikatną konsystencję. Zwykle stosuje się ją również o osób z nowotworami przewodu pokarmowego, a także u osób w podeszłym wieku i u tych, u których występują choroby infekcyjne przebiegające z gorączką – aby dodatkowo nie obciążać organizmu trawieniem. Taka dieta powinna dostarczać optymalne ilości energii, ale z uwagi na wysoką zawartość węglowodanów prostych posiłki są raczej dość szybko trawione i nie sycą na długi czas. Mimo to u osób leżących lub mało aktywnych taka dieta jest akceptowalna. 

Dieta lekkostrawna, czyli jaka?

To przede wszystkim sposób żywienia z ograniczeniem podaży błonnika do absolutnego minimum. Błonnik bardzo pobudza pracę jelit, dlatego w tym wypadku nie zaleca się pełnych ziaren ani surowych warzyw i owoców, a jedynie te po obróbce termicznej, i to w niewielkiej ilości. Preferowane pieczywo to te z jak najbardziej oczyszczonej mąki. Dodatkowo, w diecie lekkostrawnej unika się też wszelkiego rodzaju tłuszczów i tłustych produktów . Zalegają one dłużej w żołądku i wymagają długotrwałego, intensywnego trawienia, które w tym przypadku jest niewskazane. Należy spożywać częściej mniejsze ilości posiłków, ponieważ nie zalegają one długo w żołądku więc i nie sycą na długi czas.

Kiedy może nam pomóc dieta lekkostrawna?

Od czasu do czasu nawet bez zalecenia lekarskiego należy sobie zrobić przerwę od ciężej strawnych potraw i przejść na dietę lekkostrawną. Często są na niej kobiety ciężarne w pierwszym trymestrze ciąży odczuwające silne nudności, a także osoby cierpiące na objawy zatruć pokarmowych takich jak biegunka czy wymioty. Dieta lekkostrawna jest również wskazana dla osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego-Crohna, chorobę refluksową przełyku czy stany zapalne jelit. 

Jak się żywić na diecie lekkostrawnej?

Wszelkie warzywa i owoce najlepiej jeść po obróbce termicznej, oprócz tych, które w ogóle są niezalecane. Wybierając soki, najlepsze są te w postaci klarownego przesączu, bez miąższu. Jeśli chodzi o mięso, należy wybierać najchudsze części, zawsze gotowane w wodzie lub na parze, ewentualnie pieczone – nie smażone. Pieczywo należy wybierać te z białej mąki, dobrym produktem są także suchary czy beztłuszczowe krakersy. Dobrymi produktami mlecznymi są natomiast te o obniżonej zawartości tłuszczu, a najlepiej również bezlaktozowe, ponieważ laktoza nie jest szczególnie dobrze trawiona przez nasze jelita. Potrawy powinny być łatwe do przeżuwania, a także dla pewności bardzo dokładnie, niespiesznie przeżuwane. Najlepsze są wszelkiego rodzaju kleiki i zupki – jedzenie półpłynne jest najszybciej trawione. Na tej diecie unika się natomiast intensywnego doprawiania potraw, a także smażenia czy duszenia. Klasyczny rosół od babci z wielkimi okami niestety zalicza się do produktów ciężkostrawnych, więc nie będzie sprzyjający w diecie osoby chorej lub rekonwalescenta. Należy unikać także potraw wzdymających – cebuli, czosnku, kapusty, fasoli, czy brokuła lub kalafiora. 

Oto produkty wskazane na diecie lekkostrawnej

• Dojrzałe banany
• Pieczone jabłka
• Niskotłuszczowe jogurty owocowe
• Gotowane warzywa (marchew, dynia, buraki, szpinak)
• Ryż biały, ziemniaki
• Melon
• Klarowny sok jabłkowy
• Pomidory z puszki bez skóry

W przypadku diety lekkostrawnej, z uwagi na niską podaż błonnika, stolce mogą być bardziej zwarte, a wypróżnienia rzadsze. Dlatego należy pić jak najwięcej wody, aby ułatwić sobie wypróżnienia. 

Produkty, których lepiej unikać na diecie lekkostrawnej:

• Smażone potrawy na głębokim tłuszczu
• Ziarna, produkty pełnoziarniste
• Pestki dyni i ziarna słonecznika
• Orzechy
• Kukurydza
• Grzyby
• Warzywa smażone
• Warzywa surowe 
• Pomidory ze skórką
• Rośliny strączkowe
• Warzywa wzdymające
• Smażone i grillowane mięso
• Przyprawy
• Kokos i produkty z kokosa
• Owoce jagodowe 
• Surowe jabłka, gruszki
• Ananas
• Kiszonki
• Alkohol, kawa, mocna herbata, napoje gazowane

Oczywiście lista tych produktów mogłaby być dużo dłuższa. Są to jednak produkty, które z reguły znajdują się w powszechnym użyciu, więc które szczególnie należy mieć pod lupą. Niestety, nie bez powodu diety w polskich szpitalach wyglądają tak, jak wyglądają. W większości przypadków muszą one uwzględniać potrzeby najszerszej grupy pacjentów – czyli osób w trakcie rekonwalescencji, więcej leżących niż chodzących. Trzeba mieć to na uwadze i samemu przestrzegać diety lekkostrawnej dla swojego własnego dobra, nie chcąc pogarszać swojego stanu zdrowotnego w czasie pobytu w szpitalu czy jakiegokolwiek leczenia.