Kofeina jest jedną z najpopularniejszych substancji psychoaktywnych na świecie, której sposób działania przetestował na sobie chyba każdy człowiek. Jest substancją, która działa pobudzająco na rożne obszary naszego ciała, w tym między innymi na metabolizm. Jak ma się picie kawy do procesu odchudzania? Czy mała czarna jako sposób na przyspieszenie schudnięcia jest naprawdę skuteczna, czy to kolejny dietetyczny mit?
Kofeina – podstawowe informacje
Kofeina jest alkaloidem, który pozyskuje się naturalnie z ziaren kawy, ale również syntetycznie. Jest dodawana również do napojów energetyzujących oraz do coli, aby uczynić je bardziej pobudzającymi. Stymuluje ona działanie ośrodkowego układu nerwowego – pobudza mózg do bardziej wytężonej pracy, rozjaśnia świadomość, usuwa zmęczenie i dodaje energii do dalszych działań. Warto jednak dodać, że takie działanie ma w umiarkowanych ilościach. Dla każdego człowieka są one nieco inne, gdyż każdy inaczej reaguje na środki psychoaktywne. Przedawkowanie kofeiny może nastąpić nawet po wypiciu filiżanki więcej naparu niż zwykle, i będzie skutkowało mdłościami, nadmiernym pobudzeniem, sensacjami żołądkowymi, przyspieszoną akcją serca, uderzeniami gorąca. Kofeina powoduje niewielkie uzależnienie fizyczne. Po zaprzestaniu jej regularnego działania można odczuwać dolegliwości odstawienne – na przykład w postaci bólów głowy i zmęczenia. Wykazano również, że kofeina podnosi ciśnienie tętnicze krwi tylko do pewnego stopnia. Po dłuższym czasie jej regularnego spożywania, działa ona już tylko lekko pobudzająco na układ nerwowy, natomiast ciśnienie krwi podnosi tylko nieznacznie. Pod względem metabolicznym, kofeina ma lekkie działanie diuretyczne, czyli przyspiesza pracę nerek i wzmaga produkcję moczu. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego i przyspiesza motorykę jelit.
Wpływ kawy na metabolizm
Istnieją różne substancje pobudzające, takie jak kofeina, teobromina, teofilina, kwas chlorogenowy. Jednak to kofeina jest z nich najsilniejsza i najlepiej przebadana. Działanie pobudzające kawy polega na tym, że jest ona inhibitorem adenozyny – neuroprzekaźnika, który odpowiada za transport energii w postaci ATP, ale też działa za wyhamowywanie ośrodkowego układu nerwowego i wyciszanie go. Kofeina blokuje działanie adenozyny, tym samym zachowując odpowiedni poziom aktywności pomimo tego, że powinno się już być zmęczonym i mniej wydajnym.
Kofeina, a spalanie tłuszczu
W wielu dietach jednym z obowiązkowych „punktów programu” jest picie czarnej, niesłodzonej kawy. Ma ona stymulować proces spalania tłuszczu. Działa niejako pośrednio poprzez zwiększenie energii do działania, ale i bardziej bezpośrednio. Mianowicie. zwiększa poziom hormonu epinefryny we krwi. Epinefryna jest inaczej zwana adrenaliną, czyli hormonem stresu. Jej działanie polega na tym, że gdy jest uwalniana, organizm mobilizuje wszelkie mechanizmy do tego, aby dostarczyć mięśniom i mózgowi jak najwięcej wysokoenergetycznego paliwa. Ponieważ w organizmie takim paliwem jest tłuszcz zgromadzony w tkance tłuszczowej, epinefryna wysyła do komórek tłuszczowych sygnał, aby uwolnić kwasy tłuszczowe do krwi i zapewnić sobie dostęp do energii wysokiej jakości. Samo uwolnienie kwasów tłuszczowych do krwi nie jest jednak ich spaleniem, dlatego picie kawy musi iść w parze z ujemnym bilansem energetycznym, aby możliwe było faktyczne wykorzystanie tłuszczu jako energii. Kofeina może jednak działać jako stymulant, wspierając klasyczne odchudzanie polegające na diecie redukcyjnej oraz aktywności fizycznej. Często kofeinę zawierają różne suplementy diety na odchudzanie – jednak pijąc kawę, colę lub napoje energetyczne należy porządnie się zastanowić nad zasadnością łączenia kofeiny z różnych źródeł.
Wpływ kawy na metabolizm
Podstawowa przemiana materii jest to ogólnikowa liczba kalorii, jaką spala nasz organizm w stanie spoczynku – bez jakiejkolwiek aktywności fizycznej, wydatkując energię tylko na procesy termogenezy i funkcjonowanie organów. Im wyższy jest jej poziom, tym więcej można jeść nie przybierając na wadze, i tym szybszy jest metabolizm. Niektóre badania wskazują na wyraźny związek pomiędzy regularnym piciem kawy, a zwiększonym tempem podstawowej przemiany materii, w przedziale 3-11%. Jest to spowodowane głównie wzrostem poziomu spalania tłuszczu. Niestety, im bardziej otyła jest osoba, tym mniej wyraźny jest ten efekt. Okazuje się, że osoby szczupłe pijące kawę mają spalanie tłuszczu przyspieszone o 29%, podczas gdy osoby otyłe pijące kawę zaledwie o 10%. Dodatkowo tempo metabolizmu spowodowane piciem kawy wydaje się być wyższe u osób młodszych.
Zawartość kofeiny w filiżance kawy
Czy kawa pomoże Ci schudnąć?
Kawa niewątpliwie ma bardzo dobry, korzystny wpływ na metabolizm i w niektórych przypadkach może pomóc w zmniejszeniu masy ciała. Wydaje się jednak, że najkorzystniejszy skutek odnosi u osób:
Szczuplejszych
Młodszych
Utrzymujących deficyt kaloryczny, czyli dbających o dietę
Można więc śmiało orzec, że przy utrzymywaniu dotychczasowych niewłaściwych nawyków żywieniowych i jednoczesnym wdrożeniu regularnego picia kawy, takie postępowanie nie będzie miało większego sensu dietetycznego. Z pewnością jednak warto pić kawę w umiarkowanych ilościach – szczególnie tą czarną bez cukru i śmietanki, które podnoszą kaloryczność tego napoju. Kawa pozwoli utrzymać energię na wyższym poziomie i w jakimś sensie przyspieszy metabolizm, pomagając szybciej osiągnąć wymarzony efekt utraty masy ciała. Dodatkowo, kawa na pewien czas hamuje apetyt, więc wypita do śniadania powinna pomóc łatwiej przebrnąć przez trudy zwyczajnego poranka aż do lunchu. Nie należy jej jednak traktować jako złoty środek na odchudzanie, jeśli nie zamierza się podjąć diety ani aktywności fizycznej.
Ważne: Treści na tym blogu mają charakter edukacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady medycznej.
Autor dzieli się wiedzą opartą na własnym doświadczeniu z chorobą autoimmunologiczną (ZZSK) oraz wykształceniu dietetycznym.
W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Ostatnia aktualizacja: 12.11.2019
D
Damian Wiatrowski
Propagator zdrowego żywienia, informatyk, twórca aplikacji Motywator Dietetyczny z 1,5 mln społecznością na wszystkich kontach.
10 lat walki z ZZSK (zesztywniające zapalenie kręgosłupa). 18 lat edukacji żywieniowej Polaków.
Prowadził mistrzów świata w sporcie. Łączy doświadczenie z chorobą autoimmunologiczną z wiedzą naukową.
Otrzymuj sprawdzone porady o zdrowym odżywianiu, suplementacji i walce z chorobami autoimmunologicznymi.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu wysyłki newslettera zgodnie z
Polityką Prywatności. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Używamy plików cookie w celu analizy ruchu (Google Analytics) i remarketingu (Facebook Pixel).
Więcej w Polityce Prywatności.
